📚Graham Greene - Partinin Sonu (Değerlendirme)

Nisan 03, 2020

Okuduğum ve çok etkilendiğim nadir gotik psikolojik tarzda kısa öykülerden. Türkçe kitabını, internette de, bulamadığımdan dolayı kendim çevirip blogda paylaşmıştım. Öyküyü türkçe olarak okumak isterseniz: link
Önemli not: Eğer öyküyü okumadıysanız ve okumayı düşünüyorsanız önce okumanızı öneririm. SPOILER İÇERİR.

Yazı içeriği:
Bu yazımda önceden size çevirisini yapmış olduğum Partinin Sonu öyküsünü çok detaylı bir şekilde anlatacağım. Okuduğumuz bu kısacık öykünün ardında ne gizemler var, neler saklı bunları göstereceğim. Çünkü genelde kitapları okuduğumuzda göremediğimiz bir çok şey var ki onlar ortaya çıkınca basit görünen bir kısacık öykünün bile ne kadar anlamlı ve derin olduğunu görüyoruz.
-Kitap ile ilgili genel bilgiler
-Yazar Hakkında
-Karakterler
-Temalar
-Ana Düşünce
-Başlığı hakkında bilgi
-İlginç Bilgiler
-Diğer Bilgiler
-Kitap yorumum


Genel Bilgiler

Kitap ismi: The End Of The Party (Türkçesi: Partinin Sonu)
Yazar: Graham Greene
Yayımlanma tarihi: 1997
Tür: Kısa Öykü, Gotik, Psikolojik
Sayfa sayısı: 6
Başlangıç tarihi: 20.02.2020
Bitiş tarihi: 20.02.2020
Puan: ★★★★★

Yazar Hakkında

GRAHAM GREENE


Graham Greene, 2 Ekim 1904'de doğmuş, 3 Nisan 1991 yılında ölmüştür. İngilizdir. Öyküleri ve romanları bulunmaktadır. Vikipedi'den yazar hakkında kısa bilgi;

"Eserlerinin ekseriyeti modern dünyanın karmaşık ahlakî ve siyasi problemleri üzerinde durur. 1935'te yazdığı England Made Me isimli romanının dışında hemen hemen bütün romanlarında Katolik temalar bir şekilde kendilerine yer bulur. Bu temaların en çok ağır bastığı dört roman Brighton Rock, The Power and the Glory, The Heart of the Matter (Türkçeye Mina Urgan tarafından Yıkılış adıyla tercüme edilmiştir), ve dilimize Zor Seçim olarak çevrilmiş The End of the Affair 'dir. Bir dönem MI6 ajanı olarak da görev yapmış olan Greene, özellikle 1955 yılına ait Sessiz Amerikalı 'yı yazmasının ardından uluslararası politika ve espiyonaj faaliyetlerini konu alan birçok roman yazmıştır. Bunlar arasında en önemlileri Havana'da geçen Our Man in Havana (Havana'daki Adamımız), Haiti'deki Duvalier diktatörlüğünü konu alan The Comedians (Komedyenler), Arjantin'de geçen The Honorary Consul (Fahri Konsolos) ve Sovyetler Birliği - Güney Afrika ekseninde ilerleyen The Human Factor (İnsan Faktörü)'dür."

Bu yazarla ilgili, eleştirisini yapacağım kitabı hakkında bilmemiz gereken önemli bir özelliği var o da kendisinin bipolar hastalığından muzdarip olmasıdır. Bu özelliğinin neden önemli olduğunu yazımın ileriki kısımlarında anlayacaksınız.


Karakterler

Peter Morton: Ana karakterimiz. Dokuz yaşında. Francis Morton'un ikizi, sadece bir kaç dakika daha büyük. Çok güçlü ve kardeşini koruyor ve onun için endişeleniyor. "Peter" adının Aziz Peter'dan geliyor. Hristiyan mitolojisinde geçen Aziz Peter çok güçlü bir asker ve kurtarıcıdır.

Francis Morton: Francis ise ikizi Peter'ın tam tersidir. Karanlıktan ölesiye korkuyor. Pasif ve güçsüz, pesimist ve uykucu. İnançlı bir çocuk. Francis ismi ise Aziz Francis'den geliyor. Aziz Francis bir savaştan sonra fidye için tutulup, karanlık bir hücrede hapsedilmiştir.

*Morton: Kardeşlerin soyadlarına baktığımız zaman soyadlarının Morton olduğunu görüyoruz. Öykümüzde bu bir önsemedir. "Mort" kelimesi ingilizcede "dead" yani "ölü" anlamına gelmektedir, yani soyisimlerine baktığımız zaman birilerinin öleceğini anlayabiliyoruz.

Bakıcı: İkizlerin bakıcısıdır. Francis ve Peter için anne gibidir.

Joyce & Mable Warren: Joyce ve Mable Warren kız kardeşler. Joyce on bir, Mable ise on üç yaşındadır. Joyce ve Mable'ın isimlerinde de önseme vardır. "Joyce" adı ingilizce de keyif, neşe anlamlarına gelen "Joy"dan; "Mable" ise ingilizcede sevilen, sevimli anlamına gelmektedir. Fakat öykümüzde ikiside ironik olarak zorba tip kızlardır.

Henne Falcon: Oğluna doğum günü partisi veren kadındır. "Falcon" ingilizce de şahin anlamına gelir. Şahinler yırtıcı ve avcı kuşlardır. Tıpkı Henne Falcon'un çocukları, özellikle de Francis'in istememesine rağmen onu evine davet etmesi, ve Francis'in bu avdan kurtulamaması gibi.


Temalar

Karanlık Korkusu
Öykümüzün ana teması karanlık korkusu üzerinde gelişmektedir. Francis karanlıktan ölesiye korkmaktadır ve bundan kaçabilmek için elinden geleni yapmaktadır.

Zorbalık
Graham Greene, bu kısa öyküsü ile toplumda birbirine saygı göstermeyen insanları anlatıyor. Özellikle de çocuklar arasında olan aşağılama ve dalga geçme konularına değiniyor.

Ana Düşünce

*İyi bir aile modeline sahip olmak için çocuklarımızın sözlerine kulak asmalıyız.
*Bazen yaşamak için zayıf yönümüzü öldürmeliyiz. (Yazımın ilerisinde bunu neden yazdığımı anlayacaksınız)

Başlığı Hakkında Bilgi

Öykümüzün başlığını incelediğimiz zaman başlığımızın "Partinin Sonu" (The End of the Party) olduğunu görüyoruz. Bu da bir önsemedir. Çünkü;
1. Partinin Sonu başlığından partinin sonunda bir şeyler olabileceğini anlayabiliyoruz.
2. Parti (Party) kelimesi ingilizcede olduğu gibi türkçede de aynı zamanda "grup" anlamına gelmektedir (örn: A partisi, B partisi); yani buradan grubun/partinin sonu, birbirlerinden hiç ayrılmayan ikizlerin sonu olacağını çıkartıyoruz.

Öykü Hakkında İlginç Bilgiler

Yazarın hayatını okuduysanız eğer, orada Graham Greene'in bipolar hastalığından muzdarip olduğunu söylemiştik. Bipolar hastalığı nedir? Bipolar ruh halindeki ani değişikliklerdir. Bir taraftan pozitif, aktif, sosyal, enerjikken tıpkı Peter gibi; bir diğer yandan depresif, uykucu, yorgun, utangaç, pesimistik ve intihara eğilimlidir; tıpkı Francis gibi. Evet, muhtemelen şimdi çevirimin başındaki açıklamamda neden "kimi bakımdan otobiyografik bir öykü" dediğimi anlamışsınızdır. Çünkü aslında Peter'da Francis'de yazarımızın ta kendisidir. Yazarımızda hayatında birkaç kez intihar etmeye çalışmıştır. 

Hatırlıyor musunuz, öykü de bir kaç kere tekrar edilen bir tarih vardı: Beş ocak. Kesin olmamakla beraber beş ocağın yazarımız için çok önemli bir tarih olduğunu düşünüyoruz. Belki de beş ocak kendi zayıflıklarını öldürdüğü gündür. 

Diğer Bilgiler (Semboller, ironiler,  giriş, gelişme, sonuç vs)

  • İroniler
-Peter kardeşi Francis'i kurtarmaya çalışırken aslında onun ölümüne neden oluyor. Aslında bu bir çeşit intihar. Çünkü Peter'ın Francis'in ölümüne sebep olması demek, Graham'ın kendini öldürmesi demektir.
-Beş Ocak yazarımız için önemli bir tarih olabilir demiştik; belki de kendi zayıflıklarını öldürdüğü gündür demiştik. İronik olarak kendini korumak için kendini öldürüyor. 
  • Ana Karakter
-Ana karakterlerimiz Peter ve Francis Morton.
  • Öykünün Giriş Bölümü
Öykümüzün giriş bölümünde ikizler odalarında uyanıyorlar. Büyük olan Peter, kardeşini inceliyor ve incelerken aklına o günün önemi, o günün beş ocak olduğu aklına geliyor.
  • Gelişme Bölümü
Bu bölümde Francis partiye gitmek zorunda kalıyor ve partiye gitmemek için, saklambaç oynarken karanlıkta kalmamak için elinden geliyor. Gelişme bölümünün doruk noktası saklambaç oyunu ile başlıyor. Sonrasında ise Peter kardeşi için endişeleniyor ve onu arıyor.
  • Sonuç Bölümü
Francis ölüyor.

  • Semboller
-Yarasa: Yarasa karanlıkta yaşayan hayvanlardır. Kötü bir şeyler olacağını işaret eden bir semboldür.
-Meşe kitaplık: Meşe ağacından yapılmış bir kitaplıktan söz etmiştik öykümüzde. Meşe ağacının iyileştirici özellikleri çok fazladır. Yani meşenin öykümüzdeki yeri iyileştiriciliktir. Francis'in ölümüyle Peter'da Francis'de iyileşir, yani Graham Greene'in kendisi iyileşir.

Öykü Yorumum

Öykü vermek istediği duyguyu ve düşünceyi çok iyi bir şekilde veriyor. Okurken Francis'in korkusunu, zorbalıklar karşısındaki hislerini, ikizler arasındaki empatiyi, ailenin çocuk üzerindeki etkisi gibi durumları çok iyi derecede hissedebiliyoruz. Altı sayfalık bir kısa öykü olmasına rağmen bu denli etkileyici ve bu denli derin olması beşte beşlik bir öykü olduğunu gösteriyor. Yapılan mecazlamalarla birlikte akıcı anlatım karşısında kendimizi öykünün içinde hissetmemek elde değil. 

Kaynaklar:
Kitap kapağı resmi: Amazon | Yazarın resmi: Wikipedia

4 yorum

  1. heey, our man in havana, honorary consule, filmleri var, hey ben de şüphelenmiştim, peter ve francisten, o zaman çoklu kişilik gibi bişi olmalı, eline sağlııık :)

    YanıtlayınSil
  2. Edebi analizleri çok severim, çok güzel yapmışsın Zeynep'ciğim Morton isminin ölümü çağrıştırması, zorbalık yapanların soyadının Falcon olması ve diğer noktalar. Bu arada 5 Ocak benim doğum günüm:))))Eline sağlık.

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Teşekkür ederim. 5 Ocak doğum gününüz ha, ne tesadüf=)

      Sil

Hakaret içeren ya da rahatsızlık verici yorumlar ve gönderiden alakasız yorumlar paylaşılmayacaktır.

Yorumunuz için teşekkür ederim.