Helius ve Phaethon

Helius güneş tanrısıydı. Yeryüzünde belirli bir bölgeyi yönetmiyordu çünkü Zeus tanrılara görev dağıtırken orada bulunmamıştı. Helius’un başlıca görevi, her gün gökyüzünde bir savaş arabası sürmekti. Bu savaş arabası çok önemliydi çünkü aslında güneşin ta kendisiydi. Güneş, dünyaya ışık ve sıcaklık veriyor; gökyüzündeki yolculuğunda ise gece ve gündüzü oluşturuyordu. Helius, güneşin her gün doğup batmasını tehlikeye atabilecek hiçbir şeye izin vermemeye özen gösterirdi.

Helius’un, ölümlü bir kadın olan Clymene ile bir aşk ilişkisi vardı. Clymene, günümüzde Etiyopya olarak bilinen coğrafi bölgede yaşıyordu. Çiftin Phaethon adında bir oğulları oldu. Phaethon’un doğumundan kısa bir süre sonra ilişkileri sona erdi ve Clymene, çocuğu kendi oğlu gibi büyüten bir prensle evlendi. Prens ile Clymene evliliklerinden sonra başka çocuklar da sahibi oldular ve uzun yıllar boyunca hep birlikte mutlu bir yaşam sürdüler.

Ancak kraliyet ailesinin mutluluğu, Clymene’in Phaethon’a gerçekleri anlatmasıyla altüst oldu. Clymene, kocasının, yani prensin, çocuğun gerçek babası olmadığını açıkladı. Ardından Phaethon’a, gerçek babasının güneş tanrısı Helius olduğunu söyledi. Annesinin anlattıkları karşısında Phaethon büyük bir şaşkınlığa uğradı. 

Phaethon, bu sarsıcı haberden o kadar etkilenmişti ki okuldaki diğer çocuklara önemli bir babası olduğunu övünerek anlatmaya başladı. Ancak diğer çocuklar ona inanmadılar ve arkadaşları olmalarına rağmen bunun Phaethon’un hayal gücünün bir ürünü olduğunu söyleyerek onunla alay ettiler. Sonunda arkadaşlarından biri ona meydan okuyarak kanıtlamasını söyledi.

Arkadaşlarına doğruyu söylediğini kanıtlamaya kararlı olan Phaethon, eve giderek annesinden Helius’un gerçekten babası olduğunu ispatlamasına yardım etmesini istedi. Clymene’in, tanrının oğlunun babası olduğunu kanıtlayacak somut bir delili yoktu. Ancak Phaethon’a, Helius’un sarayına giden yolu göstereceğine ve böylece kanıt istemek için tanrıya bizzat kendisinin başvurabileceğine söz verdi.

Phaethon, tanrının sarayını bulduğunda gözlerine inanamadı. Bu, çocuğun şimdiye kadar gördüğü en görkemli yapıydı. Hatta muhtemelen şimdiye kadar inşa edilmiş en güzel saraylardan biriydi. Phaethon, büyük bir heybetle oturan Helius’un bulunduğu görkemli kürsüye doğru endişeli adımlarla yaklaştı. Etrafındaki ihtişam karşısında hayranlığını gizleyemiyordu. Bronz ve altından yapılmış dev sütunlar, ışıkla parıldayan tavanı taşıyordu. Katı zümrütten oyulmuş olan tanrının tahtı bile son derece zarif ve göz alıcıydı.

Odada, Helius’un hizmetkarları olarak görev yapan daha alt düzey tanrılar dolaşıyor ve bu durum tanrının ihtişamını daha da artırıyordu. Bu çeşitli tanrılar; Gün, Ay, Yıl, Yüzyıllar, Saatler ve Mevsimler olarak adlandırılıyordu.


Phaethon, güzel annesine çok benzeyen görünüşü ve etkileyici gözleri sayesinde, Helius onu tanıdı. Tanrı, Clymene’in söylediği gibi gerçekten de onun babası olduğunu doğruladı. Phaethon, arkadaşlarına gösterebileceği bir kanıt istediğini açıklayınca Helius hem şaşırdı hem de onu anlayışla karşıladı. Sonra Phaethon’a istediği kanıtı vereceğine dair Styx Nehri üzerine yemin etti.

Phaethon, tanrının bu sözünde ciddi olduğunu biliyordu. Çünkü Styx Nehri üzerine edilen bir yeminden hiç kimse, hatta bir tanrı bile geri dönemezdi. Yunan mitolojisinde Styx üzerine edilen yeminler en kutsal ve bağlayıcı sözler arasında kabul edilirdi. (Styx Nehri'ni Yunan Mitolojsi sayfamdan detaylarını bulabilirsiniz.)

Bunun üzerine, babasının verdiği sözün güvencesini arkasına alan Phaethon, Helius’tan güneş arabasını sürmek istediğini söyledi. O zaman kendisinin Helius'un oğlu olduğuna inanacaklarını, kendisinin de en az Helius kadar güçlü ve cesur olabileceğini iddia etti. 

Oğlunun isteğini duyar duymaz Helius, böylesine düşüncesizce ve geri alınamaz bir söz vermemiş olmayı diledi. Güneş tanrısı, çok basit bir nedenle güneş arabasını sürmesi için hiçbir zaman başka birine izin vermemişti: onu yönetmek son derece zordu. Arabayı çeken atlar o kadar başına buyruktu ki Helius'tan başka hiç kimsenin sözünü dinlemezlerdi. Hatta tanrıların kralı olan Zeus bile Helius'un güneş arabasını süremezdi.

Helius, oğluna yalvararak isteğini yeniden düşünmesini ve kanıt olarak başka bir şey istemesini söyledi. Güneş arabasını sürmeye çalışmanın ne kadar tehlikeli ve anlamsız olduğunu Phaethon'a anlatmaya çalıştı. Helius, Phaethon'un bizzat Zeus'un kendisi olması durumunda bile gökyüzünde bu yolculuğa çıkarken kolayca hayatını kaybedebileceğini özellikle vurguladı.

Ancak tüm bu uyarılara rağmen Phaethon, güneş arabasını sürmeye kararlıydı. Helius'a, Styx Nehri üzerine ettiği yemini hatırlattı. Bunun üzerine Helius, istemese de oğlunun dileğini yerine getirmek zorunda kaldı ve hizmetkarları olan Saatler'e atları koşumlayarak çocuğun yolculuğuna hazırlanmalarını emretti.


Phaethon güneş arabasını sürmeye başladığında kısa bir an için dünya, sakin bir sabah ışığıyla yıkandı. Helius duyulabilecek kadar derin bir rahatlama nefesi aldı; belki de Phaethon gerçekten atları sürebilecekti. Ne yazık ki bu kısa süreli huzur çok geçmeden bozuldu.

Phaethon, babasının sarayından güneş arabasıyla ayrıldıktan hemen sonra atların kontrolünü kaybetti. Atları bir türlü doğru yolda tutamıyordu. Her zaman izledikleri yoldan sapan atlar, farklı yönlere doğru dört nala koşmaya başladı. Helius, ışıl ışıl parlayan tahtından oğlunun bu çılgın yolculuğunu kederle izliyordu. Ancak söz dinlemeyen atları durdurmak için hiçbir şey yapamıyordu.

Araba önce Phaethon’u gece gökyüzüne taşıdı. Phaethon burada öyle büyük bir yıkıma yol açtı ki araba nereye dokunsa ardında kocaman, yanık bir iz bırakıyordu. Bu iz, Samanyolu’na dönüştü. Bugün bile Phaethon’un arabasıyla gökyüzünde çizdiği izler, yıldızların arasında uzanan parlak bir şerit halinde görülebilir.


Gece gökyüzünden ayrılan atlar, korku içindeki sürücülerini de peşlerinden sürükleyerek yeryüzüne doğru dörtnala koşmaya başladı. Atlar, Dünya’nın ekvatoruna yakın bölgelerin üzerinden alçalarak geçti. Arabanın dokunduğu yerlerde toprak alev aldı. İşte bu yanıp kavrulan topraklar, Afrika’nın çöllerine dönüştü.



Phaethon’un felaketle sonuçlanan yolculuğunun haberi kısa sürede Olimpos Dağı’na ulaştı. Tanrıların ilk annesi Gaia, yeryüzünü yok olmaktan kurtarmaları için diğer tanrılara yalvardı. Olanları izleyen tanrılar, bir an önce müdahale edip dört nala ilerleyen arabayı durduramazlarsa bütün dünyanın yanıp kül olacağını anlamaya başladılar.

Zeus, Helius’un oğlunu öldürmek istemese de yeryüzünü kurtarmanın tek yolunun bu olduğunu biliyordu. Bunun üzerine Phaethon’a bir yıldırım fırlattı. Nişanını tam isabetle tutturdu ve Phaethon arabadan düşerek Eridanos Nehri’ne çakıldı. Böylece hayatını kaybetti. Kontrolden çıkmış atlar ve paramparça olmuş araba da onun ardından nehre düştü. Çocuğun hayatını kaybetmesine üzülseler de tanrıların çoğu, yeryüzünün tamamen yok olmak yerine yalnızca kavrulup zarar gördüğünü görünce rahat bir nefes aldı.

Demirci tanrı Hephaistos, kendi demirhanesinde Helius için yeni bir güneş arabası yaptı. Böylece dünya, geceyi ve gündüzü yaşamaya devam edebilecekti. Mücevherlerle süslenmiş ve ince ince işlenmiş oymalarla bezenmiş bu yeni araba, tanrının kaybettiği oğlunun anısına, ilkinden bile daha güzel yapılmıştı.

Ancak Helius’un kızları Heliadlar, kardeşlerinin ölümünden öylesine büyük bir acı duydular ki Eridanos Nehri’nin kıyısında toplanıp onun için gözyaşı dökmeye başladılar. Yıllarca durmaksızın ağladılar; öyle çok gözyaşı döktüler ki sonunda tanrılar onlara acıdı ve onları nehir kıyısında yetişen kavak ağaçlarına dönüştürdü. Kızların gözlerinden akan bolca gözyaşı ise kehribara dönüştü. Bu kehribar damlaları ağaçların dallarından süzülerek nehre düşüyordu.

0 Yorum